جمعه  27 مرداد 1396 
[ هفته نامه پنجره شنبه ها بر روی کیوسک مطبوعات شهر تهران ]    
شماره مجله 287 >> سیاسی >> شماره صفحه مجله 66
سفر زیارت، مسیر انتقال فرهنگ
نويسنده : آیت‎الله سید مهدی میرباقری

 
زیارت، حرکتی به‎سمت امام (علیه‎السلام) در مقیاس فردی و اجتماعی یک امت است. به بیان دیگر زیارت، تجمع ارواح حول امام (علیه‎السلام)، هجرت قلوب و تجدید عهد با امام (علیه‎السلام) است. به‎عبارتی زیارت، عبور از حجب ظلمانی و رسیدن به وادی ولایت امام (علیه‎السلام) است. یکی از حقایقی که حول عاشورا شکل گرفته، زیارت است. امت‎سازی نیاز به عبادت جمعی، انفاق و شهادت‎طلبی دارد و به این راحتی‎‎ها نمی‎توان امت‎سازی کرد. زیارت امام (علیه‎السلام) به لقاء الله ختم می‎شود. آن‎هایی که به‎دنبال انبیا هستند باید حول امام (علیه‎السلام) جمع شوند و تجمع کنند. 
این نظر که جامعه برای ارضای نیاز‎های مادی و تجمع نفوس است، هم درست است و هم غلط. اما در تمدن الهی، تجمع برای پرستش خداست و حول رفاه مادی و نیاز نیست. در امت‎‎های مادی، که مردم فقط به استفاده از مادیات و شهوانیات دعوت می‎شوند جامعه‎‎های انسانی از برکات زمینی و آسمانی محروم می‎شوند، درحالی‎که نیاز‎های جامعه‎ای که حول امام (علیه‎السلام) شکل می‎گیرد، فراتر از نیاز‎های مادی و لذت‎‎های دنیوی است. 
در زیارت همه جا تجلی روح امام (علیه‎السلام) دیده می‎شود. دعوای دنیای امروز بر سر پرستش است. عده‎ای دنیاپرست هستند و شیطان می‎تواند آن‎ها را عبد خودش کند، اما در اجتماعی که حول امام (علیه‎السلام) شکل می‎گیرد، آفاق غیر به‎سوی مردم گشوده می‎شود. زیارت، سفر معنوی و همه‎جانبه الی‎الله و سفر به‎سوی امام حق است. جامعه مومنین که حول امام (علیه‎السلام) شکل می‎گیرد، به هم محبت می‎کنند؛ در این‎جامعه امام (علیه‎السلام) از خدا زکات می‎گیرد و به بندگان خدا می‎بخشد. منظور از زکات هم زکات مادی نیست. در زیارت، همگرایی، همراهی و همدلی به‎وجود می‎آید و دیگر قومیت، ترک، افغان، عرب و... معنا ندارد. 
انتقال فرهنگ، مبدأ انقلاب اجتماعی است. غربی‎‎ها از طریق صنعت گردشگری و مهاجرت، شرق را وابسته خودشان کردند؛ به همین دلیل سفر زیارت هم می‎تواند به نوعی با هدف انتقال فرهنگ باشد. در زیارت، محور سفر معنوی همه‎جانبه است که همه امکانات ملت امت واحده را برای ظهور آماده می‎کند. زیارت یک جامعه مستشهد درست می‎کند. 
خواندن زیارت عاشورا هم به معنی درک وسعت حادثه عاشورا و بصیرت نسبت به جبهه تاریخی دشمن است. در این زیارت، قرب، معیت، ثبات قدم، حیات طیبه و... همگی وجود دارد. در جامعه‎ای که زیارت است، همه جا تجلی روح امام (علیه‎السلام) دیده می‎شود و همه ارکان ظرف ظهور را دارند. 
در این میان زیارت اربعین ویژگی‎‎های مخصوصی دارد؛ از جمله اینکه یک زیارت مخصوص و شوقی است که خیلی هم ثواب دارد. علاوه بر آن، تجلی خاصی از ضیافت امام (علیه‎السلام) محقق می‎شود. درواقع حضرت (علیه‎السلام) جلوه‎ای از مهمانداری خود را نشان می‎دهد؛ ضمن اینکه زیارت اربعین جلوه‎ای از ظهور است و عقل در این زیارت کامل می‎شود. در زیارت اربعین مسابقه الی‎الله است نه مسابقه بر سر دنیا، به همین دلیل هم زیارت اربعین ظرفیت آن را دارد که تبدیل به تجمع موحدین شود. ما باید موحدین عالم را دعوت کنیم تا این تجمع را ببینند.