پنج شنبه  08 تير 1396 
[ هفته نامه پنجره شنبه ها بر روی کیوسک مطبوعات شهر تهران ]    
شماره مجله 287 >> سیاسی >> شماره صفحه مجله 28
گفت‎وگو با حجت الاسلام سعید اصفهانیان، رئیس موسسه مطالعات راهبردی و فرهنگی اصحاب الحسین (ع)
امسال روی مقصد شناسی اربعین تمرکز کرده‌ایم
نويسنده : امید غفوری

در گفت‌وگو با حجت الاسلام سعید اصفهانیان، رئیس موسسه مطالعات راهبردی و فرهنگی اصحاب الحسین (ع) از چگونگی و نتایج فعالیت‌های این مؤسسه مطالعاتی فرهنگی پرسیدیم. او می‌گوید: «امسال نیز روی مقصد‎شناسی می‎خواهیم تمرکز و مطالعه کنیم: «بررسی ابعاد الهی ماجرای اربعین از مبدا تا مقصد». این جریان علمی ماست که حاصل کار آن نقشه راهی 10 ساله است که برای «جریان فکری» 10 ساله اربعین در دست تدوین است». در ادامه، مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانیم.

تحلیل شما از جریان اربعین چیست؟ ویژگی‌های اصلی این حرکت چه مواردی است؟ ما در خصوص این پدیده چه رسالتی بر دوش داریم؟
جریان اربعین را خدا به راه انداخته است. جریان اربعین یک جریان الهی است. یک جریان قدسی است. یک نفحه قیمتی است. یک جریان تحول قلب است و تجمیع قلوب برای یک اتفاق بزرگ! ذاتا هیچ‌کس نمی‎تواند بگوید من صاحب جریان اربعین هستم. هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید من آن را راه اندازی کردم. ولی الان افرادی می‎گویند ما این جریان را راه انداخته‌ایم! این ادبیات را در مجموعه خودشان هم تعمیم داده‎اند. اربعین یک پدیده عظیم است که دارد در عالم اتفاق می‎افتد. 
الان یک نفحه‎ای آمده و جریان اربعین را به پا کرده است. خوب حالا ما چه‎کار کنیم؟ رصدش که کردیم. حالا تحلیلش کنیم. چه بر آوردی راجع به این داریم؟ چه‎کار باید بکنیم؟ چگونه باید سامانش بدهیم؟ بعد از این باید «فتعرضوا لها» داشته باشیم یعنی قالب‎‎هایی را شکل بدهیم برای همراهی کردن جامعه‌مان. همراه باشیم و جامعه را هم همراه کنیم. این یک سیر کاملا منطقی است. ولی ما برعکس عراقی‎ها در گام اول، کار را قفل می‎کنیم یعنی ویزا را علی‎رغم نظر دولت عراق حفظ می‎کنیم، هزینه‎‎های مسافرت را چند برابر می‎کنیم، بیمه را شکل می‎دهیم و... این همراهی با نفحه است؟! 

یعنی می خواهید بفرمایید ما در همراهی این حرکت بزرگ، دچار چالش هستیم؟
در زمانی که مشکلات فرهنگی ما، ما را به ستوه آورده است، خدای متعال یک جریان نجات بخش را به راه انداخته است. ما با این جریان ناجی، متاسفانه داریم کاسب‎کارانه برخورد می‎کنیم! امام حسین (ع) دارند ما را نجات می‎دهند. ما تا اینجا حرکت‌هایمان فردی بوده است، محفلی بوده است، بلد نبوده‎ایم تجمیع شویم و حضرت دارد یک اتفاق بزرگ را شکل می‎دهد. چرا ما داریم کاسب‌کارانه برخورد می‎کنیم؟! 
اگر این نگاه در مثلا فلان سازمان وجود دارد که مشکلات مختلف اربعینی را نمی‎تواند رفع کند، و در همان قدم اول، کار زائر را سخت‎تر می‎کند، پس یعنی در دستگاه فکری‎اش و در آن قوه عاقله‎اش و در نرم افزار و در اندیشه‎اش مشکل دارد! لذا یک جریان نجات بخش الهی را کاملا زمینی و کاسب کارانه تحلیل می‎کند و مورد بهره قرار می‎دهد. 

مجموعه اربعینی شما در این مسیر چه کرده است؟ آیا گرفتار این نوع از آسیب‎ها شده است؟ 
مجموعه اربعینی ایران با افراد با خلوصش توانسته است یک لایه خوب در حوزه «خدماتی» شکل بدهد. در حوزه «تبلیغی» هم کار‎هایی شکل داده است. اما هنوز نتوانسته است در لایه «فکری» بیاید و کاری انجام بدهد. 
لایه‎‎های خدماتی و تبلیغی، وقتی مشکلی پیش می‎آید و بن بست می‎شود، نمی‎توانند یک راه بهتر پیدا کنند، بلکه می‎خواهند بن بست را بالاجبار بشکنند و چون ناتوان‎اند، تبعات آن در جامعه سرریز شده و بر نفحه قدسی واقعه تاثیر منفی می‎گذارد! خب ما در سه چهار سال اخیر این اشکالات را در حوزه‎‎های دیگر دیدیم و متوجه شدیم که نبود لایه «فکری» و نخبگانی جهت مطالعه این جریان الهی، دارد ما را دچار خطر می‎کند لذا مجموعه فعالیت‎‎های اربعینی خود را اولا بر لایه نخبگانی متمرکز کردیم و ثانیا به تولیدات تراز فرهنگی هنری اقدام نمودیم. از جمله اینکه از موسسه مطالعات راهبردی و فرهنگی اصحاب الحسین ع با عتبه حسینی رایزنی‎‎هایی کردیم و «عهد واره بین‎المللی اصحاب الحسین (ع)» را شکل دادیم. 
در عتبه حسینی (ع)، برنامه‎ای را با حضور مهمانانی از شش کشور و از 10 دانشگاه داشتیم. در چند حوزه تولیداتی شکل گرفت. سال بعد آمدیم با مرکز پژوهش‎‎های مسجد مقدس جمکران پیوند خوردیم. و تعیین کردیم که لایه نخبگانی را در فلان بخش علمی بیشتر دخیل کنیم. 
نشست‎‎های تخصصی و سمینار‎های علمی شکل دادیم. قریب به 50 تن از اساتید در این فضا سهیم شدند. در کنگره بین‎المللی لقاء الحسین در سال گذشته در عتبه مقدسه حسینیه، اساتید ایرانی و غیرایرانی حضور فعال داشتند. کنگره سال پیش ما، مطالعات خود را در حوزه شناخت خاستگاه و ظرفیت اربعین شکل داد. یعنی اینکه این جریان چیست؟ از چه‎کسی است؟ دلیل آن چیست؟ آیا همان حرکت جناب جابر و در امتداد قدم‎‎های ارزشمند اوست؟ آیا در امتداد حرکت 80 ساله علمای نجف است؟ آیا اثرِ رفتن صدام ملعون و تبعات حذف اوست؟ آیا تبعه تقابلی در نفی داعش و پس از شکل‎گیری این جریان فتنه‎گر است؟ البته همه این‎ها می‎شود یک جریان تاریخی، یا سیاسی اجتماعی. 
و یا اینکه این یک نفحه است؟ نفحه‎ای برای تحول قلوب! یک ظرفیت عظیم است، همچون جریان انقلاب اسلامی و بیداری اسلامی که امام راحل منتسب به «محول الحول و الاحوال» می‎کند.
 ما بر این اساس «دکترین تحول قلوب» را ذکر کردیم و در کتاب «راه فردا» به بحث گذاشتیم. 

این موارد در کجا مستند و عرضه شده است؟
ما در سال‎‎های اخیر، وارد «خاستگاه‌شناسی» و «ظرفیت‌شناسی» جریان اربعین شدیم. و نتایج زحمات سالیانه اساتید را در کنگره سال‎‎های قبل به محضر اباعبدالله الحسین (ع) تقدیم کردیم، حاصل کار را نیز در سه مجلد آماده کردیم. امسال نیز روی مقصد‎شناسی می‎خواهیم تمرکز کنیم و مطالعه کنیم؛ «بررسی ابعاد الهی ماجرای اربعین از مبدا تا مقصد». این جریان علمی ماست که حاصل کار آن نقشه راهی 10 ساله است که برای «جریان فکری» 10 ساله اربعین در دست تدوین است. در کنار این جریان فکری، «جریان فرهنگی ـ هنری»مان نیز در حال تولیدات تراز است یعنی برپایی نمایشگاه‎‎هایی که از همین جنس تقریبا تولید شده است؛ نقاشی، گرافیک، کاریکاتور، حجم، ورکشاپ هنری، مجموعه‎اش نیز در هفته منتهی به اربعین در نجف ارائه می‎شود؛ ان‌شاءالله. 

مجموعه برنامه‌های شما برای امسال چیست؟
آنچه عرض شد مختصری از نوع نگرش به اربعین و نوع فعالیت‎ها به شکل کلان در ستاد معرفتی فرهنگی آیات نور و در موسسه مطالعات راهبردی و فرهنگی اصحاب الحسین (ع) است.
محورهای برنامه‌های امسال به صورت اجمال در این جداول نشان داده شده است