شنبه  07 اسفند 1395 
[ هفته نامه پنجره شنبه ها بر روی کیوسک مطبوعات شهر تهران ]    
شماره مجله 287 >> سرمقاله >> شماره صفحه مجله 4
راهپیمایی در مسیر کمال
نويسنده : مرتضی بیات

 یکی از مفاهیم عمیق نهضت حسینی که در طول اعصار به عمق اذهان نفوذ کرده است، مفهوم آزادی و آزادگی است. در قیام عاشورا با انسانی روبه‌رو هستیم که با ترسیم خط شهادت، درس آزادگی را به بشریت آموخته است. ایشان حتی اقوام خود را برای انتخاب آزاد گذاشته‌اند و در مواجهه با دشمنان نیز این نکته را گوشزد می‌کنند که اگر دین ندارید در دنیایتان آزاده باشید. 
از سوی دیگر، مبارزه با ستمگری و ظلم، فصل مشترک نهضت حسینی و سایر نهضت‌های آزادی‌خواه در سراسر گیتی است. امام حسین(ع) ایستادگی در برابر طاغوت زمان را پیشه کرد تا نهیبی به همه راحت‌طلبان در طول تاریخ زده باشد و خیلی‌ها را از خواب غفلت بیدار کند. 
نگاهی به نهضت‌های آزادی‌خواه جهان، این واقعیت را آشکار می‌کند که جهان بر پایه حرکت در جهت دادگری می‌چرخد و هرگز چنین مباد که ظلمت و تاریکی ابدی باشد؛ گرما و خون امام حسین (ع)، ظلم را ناپایدار می‌کند و مظلوم را در سایه سکینه خود جای می‌دهد. حال باید این نکته را یادآور شد که: «إِنَ‏ لِقَتْلِ‏ الْحُسَیْنِ‏ حَرَارَةً فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لَا تَبْرُدُ أَبَدا»، خون امام حسین (ع ) به مثابه مولد انرژی ابدی است که گرما بخش قلوب انسان‌ها برای پویش به سوی مبارزه با ظلم و ستم است.
اربعین واژه‌ای است که نشان از اوج و پرواز دارد و تن خاکی را که «اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْ‌ضِ»، به زمین چسبیده، جدا و در ورای جسم، حرکت می‌دهد. شاهد مثال رسالت انبیای الهی است که در اربعین سن خود به پیامبری مبعوث شدند. اربعین نقطه اوج‌گیری برای تکمیل ایمان است. ایمانی که بی‌حصول آن، مهاجرت و جهادی در جهت حق میسر نخواهد بود.
پیاده شدن از مرکب دنیا همواره راهی است به سوی تعالی که تبلور آن، هر ساله کنار قدم‌های جابر در اربعین حسینی متجلی است و وحدت قلوب مومنین در این حرکت خودجوش، گرمایی را در هوا پخش می‌کند که تا ابد به سردی نخواهد گرایید. برای اینکه بتوانیم راهپیمایی واقعی باشیم، پنج بعد از فلسفه نهضت حسینی را مرور می کنیم.
1. سردار قافله کربلا زمانی که تصمیم گرفتند مکه را ترک کنند، سخنانی ایراد کردند که بر تارک تاریخ تنیده شد و از این طریق خط حرکت جوشش حسینی برهمگان عیان شده است. ایشان بیانات خود را با این جمله آغاز کردند که: «خط الموت علي ولد آدم مخط القلاة علي جيد الفتاة»، خط مرگ بر فرزندان آدم حتمي و كشيده شده، مانند گردنبند بر گردن و سينه دختران و زنان جوان (يعني مرگ را مانند گردنبند بر گردن فرزندان آدم انداخته‌اند). این سخنان استعاره از این که هراسی از مرگ نیست زیرا خط مرگ کشیده شده است؛ حال اگر آن را در مسیر ظلم‌ستیزی و حق‌گویی ترسیم کنیم خطی ادامه‌دار خواهد بود. سید شهیدان عالم در انتهای بیانات خود فرمودند که: «من كان باذلا فينا مهجته و موطنا علي لقاء الله نفسه فليرحل معنا فاني راحل مصبحا». هر كس در خصوص ما، خون دل و روح خود را بذل و عطا كند، و خود را مهياي ملاقات خداوند مي‌کند با ما كوچ كند، زيرا كه من همين بامداد كوچ خواهم كرد. بنابراین کمر همت بستن برای کوچ با قافله کربلا و همراهی فقط با بذل خون قلب و روح آدمی ممکن خواهد بود که تعبیر امروزی آن پای‌فشردن بر باورها و در راه حق قدم برداشتن است.
2- تامل درباره نهضت سالار شهیدان این مطلب را آشکار می‌کند که جهت قیام به سوی عقلانیت بوده است؛ همان‌گونه که در زیارت اربعین آمده است: «وَبَذَلَ مُهْجَتَهُ فیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ». جان خود را در راه معبود فدا کرد تا بندگان را از گرداب جهالت و گمراهی برهاند. مفهومی که از این فراز از زیارت استنباط می‌شود این است که عقلانیت، دانش و علم، عرصه‌ای حسینی و جهلالت و نادانی، میدانی یزیدی است. به این دلیل امام حسین (ع) برای رهایی بندگان، خون خود را در راه دوست تقدیم کرد و با عمل خود معیاری برای همه اعصار شد.
3- توصیه به معروف، نهی از منکر و اقامه نماز موضوعاتی بنیادی و اساسی است که ارزش و عیار قیام حسینی را ارتقا داده است. مشی حکومتی آن برهه از تاریخ گواهی می‌دهد که این عناصر نایاب در حیات انسانی کمرنگ شده‌اند و امام حسین (ع) با پایمردی خود در این راه گامی مهم برای احیای فضایل و اقامه فرایض برداشت. از این‌رو عامل اصلی واقعه عاشورا را باید در این موضوعات جست. تداوم نهضت حسینی جز با امر به معروف و نهی از منکر امکان‌پذیر نخواهد بود.
4. دو هجرت سرنوشت‌ساز در طول تاریخ بشر رخ داده است که برآیند آن خلق معیارهایی برای بشریت بوده است. نخست هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه است که شکل دهنده ساختار حکومت اسلامی و تقویت بنیان‌های آن بود و دیگر هجرت امام حسین (ع) از مکه به کربلا که برای محافظت از اسلام بود. همانطور که آن حضرت فرموده، برای احیای دین جدش به پا خاسته است.
5. همان‌گونه که در زیارت اربعین آمده است: « قَلْبِي لِقَلْبِكُمْ سِلْمٌ وَ أَمْرِي لِأَمْرِكُمْ مُتَّبِعٌ وَ نُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّى يَأْذَنَ اللَّهُ لَكُمْ فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لا مَعَ عَدُوِّكُمْ»، قلب من تسليم قلب شماست و در امور زندگي از اوامر شما تبعيت مي‌کنم و براي ياري دادن شما آماده‌ام تا اين که خداوند به شما اجازه خروج دهد. پس من همراه با شمايم نه همراه با دشمنان شما. یعنی انتظار فرج تنها محدود به یک امر قلبی نخواهد بود؛ بلکه در پیروی و عمل شیعه جلوه‌گر خواهد شد و این مهم جز با آمادگی کامل برای همراهی امام زمان (عج) فراهم نمی‌شود.
ویژه‌نامه پیش‌رو، پیش‌کشی برای زائران اربعین حسینی و تلاشی ناچیز در همراهی با موج عظیم مشتاقان حضرت سیدالشهدا(ع) است